Chełmno

Nazwa niemiecka: Kulm

Decyzje o budowie umocnień broniących przeprawy pod Chełmnem podjęto w roku 1900. Przeprawa odbywała się w czasie pokoju za pomocą promu, w czasie mobilizacji miano zbudować most pontonowy.
W latach 1901- 1909 na prawym brzegu Wisły wzniesiono zespół fortyfikacji oddalonych ok. 8 km od przeprawy. W skład ich weszło: 8 punktów oporu piechoty (wzniesionych do 1904 roku), 4 schrony piechoty (UR) i 2 stałe baterie dział kalibru 12 cm. Rozpoznano również 5 dalszych stanowisk artyleryjskich dla dział polowych.
Formalnie Chełmno stało się twierdzą w 1910 roku.
W ramach wojennej rozbudowy w latach 1914-15 wzniesiono 6 schrony piechoty (IR) oraz 8 schronów amunicyjnych dla artylerii.
Fortyfikacji Chełmno podlegały też dwie baterie na lewym brzegu Wisły, rozpoznane w czasie budowy twierdzy i wybudowane po 1914 roku. Były to bateria (a) w Topolnie dla 6 armat kalibru 12 cm i (a1) w Świeciu (Wiągu/Morsko) dla 6 armat 10cm.

Z budowli zaplecza zbudowano: składnicę sprzętu mostowego (obecnie baza PKS), wozownię artyleryjską koło stacji w Starogrodzie, dwukondygnacyjną wozownię artyleryjska przy drodze nr 91 w Stolnie (fabryka mebli medycznych) oraz pobliski zespół magazynów amunicji artyleryjskiej (na terenie opuszczonej jednostki wojskowej).

F- oznacza punkt oporu piechoty, B- baterie stałe dla dział 12 cm, M- schrony amunicyjne, UR i IR- schrony piechoty.
Czerwone kropki - opisane przeze mnie schrony z 1944 roku.