—  181  —

Rys. 143b. Rejon obrony plutonu strzeleckiego z punktem oporu plutonu (przykład drugi).


—  182  —

212. Dowódca plutonu z dowódcami drużyn obchodzi rejon obrony plutonu i daje zadania drużynom. W razie konieczności udaje się on na te punkty skąd nieprzyjaciel może obserwować jego rejon obrony, a to w tym celu, by prawidłowo wybrać miejsca stanowisk ogniowych, ustalić niewidoczne dla nieprzyjaciela drogi poruszania się i stwierdzić możliwe kierunki podejścia nieprzyjaciela.
213. Dowódca plutonu powinien wskazać dowódcom drużyn:
- stanowiska ogniowe drużyn i przydzielonych środków wzmocnienia;
- miejsca stanowisk pozornych;
- kierunek rowów strzeleckich i łącznikowych na przednim skraju i w głębi obrony;
- miejsca zapasowych stanowisk ogniowych w rowach łącznikowych z uwzględnieniem ukrycia ruchu;
- miejsca i sposoby przystosowania rowów strzeleckich i łącznikowych do obrony wewnętrznej;
- długość i profil rowów strzeleckich, łącznikowych i innych umocnień;
- kolejność prac i termin gotowości umocnień;
- miejsce pobrania sprzętu z kompanii, jego podział i kolejność użycia;
- kolejność prowadzenia prac i środki maskowania.


—  183  —

214. Pracę rozpoczynać sprzętem saperskim przenośnym, a po otrzymaniu sprzętu saperskiego przewoźnego, tym ostatnim.
Dowódca plutonu śledzi, by prace były wykonane prawidłowo i natychmiast oraz usuwa wszystkie zauważone niedociągnięcia. Po skończeniu prac dowódca plutonu przegląda wszystkie umocnienia i sprawdza stopień ich gotowości.
Maskowanie należy sprawdzać od strony nieprzyjaciela.
215. Dowódca drużyny po otrzymaniu rozkazu od dowódcy plutonu prowadzi drużynę w rejon stanowisk ogniowych i ustala miejsce rowu strzeleckiego. Pole ostrzału i widzenia sprawdzają strzelcy w postawie leżącej, ustalając niezbędną wysokość przedpiersia i określając pracę oczyszczenia przedpola. Trasowanie rowów ciągłych i określenie wysokości Przedpiersia przeprowadza się w ten sam sposób, jak dla rowów strzeleckich.
216. Dowódca drużyny sprawdza wymiary i narys rowu strzeleckiego oraz nadzoruje należyte maskowanie. Po skończeniu prac dokładnie sprawdza dogodność prowadzenia ognia i rzucania granatów ręcznych z rowu strzeleckiego. Dowódca drużyny wskazuje miejsca dodatkowych dołów strzeleckich w celu ostrzelania kierunków, które nie mogą być ostrzelane z głównych stanowisk rowu strzeleckiego. Do-


—  184  —

datkowe doły strzeleckie mogą być wykopane w samym rowie strzeleckim względnie w przy. legających rowach łącznikowych.
217. Kolejność prac plutonu przy pośpiesznym przygotowaniu obrony:
1) oczyszczenie przedpola, budowa dołów strzeleckich i stanowisk ogniowych, punktu obserwacyjnego dowódcy plutonu, pozornych rowów strzeleckich, maskowanie ścieżek do zapasowych rowów strzeleckich;
2) rozbudowa dołów strzeleckich, zapasowych rowów strzeleckich, budowa rowów łącznikowych między dołami strzeleckimi, głównych a następnie i zapasowych rowów ciągłych i najbardziej potrzebnych rowów łącznikowych prowadzących do tyłu z przystosowaniem ich do obrony;
3) rozbudowa rowów ciągłych i rowów łącznikowych prowadzących do tyłu, budowu zapasowego punktu obserwacyjnego dowódcy plutonu, rowów przeciwlotniczych, nisz i schronisk przedpiersiowych, bojowych i gospodarczych urządzeń w rowach. Jeśli nadejście nieprzyjaciela przewidywane jest za dobę i więcej, wówczas doły strzeleckie i łączące je rowy łącznikowe kopie się jednocześnie jako rów ciągły.
218. Z chwilą dostarczenia plutonom pierwszej linii drutu do budowy przeszkód, przystępują one natychmiast do budowy mało widocz-


—  185  —

nych przeszkód (sieć niska) na podejściach do stanowisk ogniowych. Pracę tę wykonują w miarę otrzymywania potrzebnych do budowy materiałów. We wszystkich wypadkach budowę uważa się za zakończoną tylko wtedy, kiedy jest zupełnie zamaskowaną.
219. Każdy żołnierz po zrozumieniu nakazanych mu prac natychmiast przystępuje do roboty, starając się przede wszystkim szybko i dokładnie wykonać pracę i osiągnąć zakrycie od nieprzyjaciela.
220. Prace ziemne organizuje się tak, by można osiągnąć jak największe wyniki przy najmniejszym zmęczeniu strzelców. Dlatego należy dawać co każde 15 - 20 minut przy pracy łopatką piechoty i co 30 - 40 minut przy pracy łopatką saperską odpoczynek 5 - 10 minutowy. Dla osiągnięcia lepszych wyników pracy Pożądanym jest przeplatanie prac ciężkich z lekkimi.
W warunkach spokojnych pracę prowadzić wciągu 4 - 5 godzin, po czym zarządzić dłuższą przerwę na 2 - 3 godziny (obiad, odpoczynek), po której pracować jeszcze 4 - 5 godzin.
Normy wydajności - jaką pracę i w jakim czasie żołnierze powinni wykonać - określa się zgodnie z instrukcją dla każdej pracy oddzielnie.
221. W pobliżu nieprzyjaciela wszystkie masowe prace przeprowadza się w nocy lub


—  186  —

pod osłoną niepogody. Prace nocne należy wskazać w terenie każdemu żołnierzowi za dnia, co i gdzie winien on zrobić, gdzie będzie dowódca drużyny, najbliżsi sąsiedzi, gdzie jest skryta droga posuwania się na miejsce pracy i z powrotem. Przed rozpoczęciem prac wskazuje się mu sposoby nocnego maskowania i ubezpieczenia. Wydajność prac ziemnych w nocy oraz prac związanych z przygotowaniem i przyniesieniem materiałów do maskowania zmniejsza się w porównaniu z pracą dzienną o półtora do dwóch razy, w zależności od ciemności nocy i rodzaju pracy.
222. Saperzy i instruktorzy przydzieleni do dyspozycji dowódcy plutonu, jako pomocnicy techniczni, dają wskazówki jak wykonać pracę, pokazując praktycznie sposoby wykonania i sprawdzają pod względem technicznym wykonanie wszystkich prac. Dowódca plutonu obowiązany jest zorganizować pracę i zapewnić wykonanie jej w podanym terminie. Dowódca plutonu nie powinien przekazywać własnych obowiązków przydzielonym saperom.
223. Powstałe po ostrzelaniu przez nieprzyjaciela leje należy wykorzystać dla zwiększenia zdolności manewrowej własnych1 środków ogniowych i udoskonalenia zamaskowania szyków bojowych. W tym celu leje rozmieszczone tak, że można z nich prowadzić


—  187  —

ogień w pożądanym kierunku, przystosowuje się do obrony i w miarę możności uzupełnia się niszami przedpiersiowymi.
Zajęte leje łączy się ze sobą rowami łącznikowymi a w celu zamaskowania między pozostałymi lejami kopie się sieć pozornych rowów łącznikowych.
Przystosowywanie lejów do obrony należy prowadzić tak, ażeby nie naruszać ich wyglądu zewnętrznego.