Powiśle, Górne Prusy, Pojezierze Iławskie |
Obrona zachodniej części Prus Wschodnich 1920-39
Inwentaryzacja mostów i wiaduktów, które domniemanie lub faktycznie były przygotowane do instalacji urządzeń minowych
Mosty na kanale Elbląskim
Mosty (wszystkie?, część?) nad kanałem Elbląskim były przgotowywane do wysadzenia przez budowę komór minowych (lata 20.-30. XX w.?). Do tej pory potwierdziłem na zdjęciach takie struktury na mostach koło Buczyńca i Wilamowa,a w dokumencie z 1939 r. (który zostanie opisany później) komory miały się znajdować w sześciu mostach między Jeziorakiem a Miłomłynem.
Wydaje się, że informacja, że most był remontowany w międzywojniu daje powód do podejrzenia, że w nim wykonano jakieś struktury ułatwiające skuteczne wysadzenie go, typu komory minowe.
|
![[mapa]](images/powis343.jpg) |
|
|
Mosty na kanale Elbląskim na zachód od Małdyt. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Buczyniec |
Buchwalde |
53.97449417, 19.61767084 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy z wrotami bezpieczeństwa |
stalowy most belkowy, przyczółki betonowe |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory w obu przyczółkach |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most po remoncie |
Zdjęcia zamurowanych komór minowych z Buczyńca możemy znaleźć w -
L. Budych, Biała karta zabytku Pochylnia Buczyniec - Wrota ochronne - przeciwpowodziowe 1855/1927 1996. Link patrz -> zabytek.pl.
Stan mostu z 2021 roku po remoncie można zobaczyć tu fotopolska.eu.
|
![[most]](images/powis033.jpg) |
|
|
![[most]](images/powis034.jpg) |
|
|
Buczyniec - Wrota przeciwpowodziowe z zamurowanymi komorami minowymi. (autor L. Januszewski, zabytek.pl) |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
4 |
|
28/73 |
| Miejscowość/pozycja |
Sambród |
Gr. Samrodt |
53.95825380, 19.71541435 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt drogowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Malbork - Małdyty |
droga Drulity - Sambród |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
4 komory minowe |
brak |
| Stan obiektu |
nowy wiadukt |
Opis do inwentaryzacji komory minowej z 1931 roku:
Szkic pomiarowy Małdyty, dnia 20.8.1931.
Do E.A. z Olsztyna
Z polecenia pana Linga dokonano otwarcia jednej z 4 komór minowych przy torze kolejowym w km 22,4 linii Olsztyn - Małdyty w obecności następujących osób komorę wybuchową. Komora ma następujące wymiary: Szczególne położenie kierunkowe nie zostało znalezione.
|
![[most]](images/powis431.jpg) |
|
|
Inwentaryzacja z 1931 roku jednej z komór wybudowanych przed 1914 rokiem. (BAMA). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
E.O.K.28/244 |
| Miejscowość/pozycja |
Sambród |
Gr. Samrodt |
53.93079734, 19.72411747 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most kolejowy |
snieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Myślice - Małdyty (zlikwidowana) |
jezioro Sambród |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
nowy most? |
Aktualnie istniejący stalowy most belkowy o betonowach przyczółkach pochodzi z rozbudowy do linii dwutorowej w czasie 1 wojny światowej lub jest konstrukcją powojenną. Z pierwotnego mostu o przyczółkach kamienno - ceglanych pozostał tylko przyczółek wschodni. Zachodni został wysadzony lub rozebrany. Brak śladów po jakichkolwiek urządzeniach minowych, być może były w nieistniejącym przyczółku.
|
![[most]](images/powis346.jpg) |
|
|
Widok od południa. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis347.jpg) |
|
|
Widok od południa. |
|
|
![[most]](images/powis348.jpg) |
|
|
Zachodni przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis349.jpg) |
|
|
Wschodni przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis350.jpg) |
|
|
Łuk wschodniego przyczółka starego mostu. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Wilmowo |
Gr. Wilmsdorf |
53.90425180, 19.74411214 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
łukowy most kamienny |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga DW519 Małdyty - Morąg |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most historyczny w bardzo dobrym stanie |
Zdjęcia komór minowych z Wilamowa koło Małdyt możemy znaleźć w -
A. Majewska, Biała karta zabytku Wilamowo - most drogowy 1868 2006. Link patrz -> zabytek.pl.
Na moście po remoncie nie można znaleźć śladów po komorach ze zdjęć z 2006 roku.
|
![[most]](images/powis351.jpg) |
|
|
Widok od południa. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis352.jpg) |
|
|
Widok od północy. |
|
|
![[most]](images/powis035.jpg) |
|
|
![[most]](images/powis036.jpg) |
|
|
Małdyty - Wrota przeciwpowodziowe z zamurowanymi komorami minowymi. (autorka A. Majewska, zabytek.pl) |
|
|
![[most]](images/powis353.jpg) |
|
|
Zachodni przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis355.jpg) |
|
|
Wschodni przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis354.jpg) |
|
|
Zachodni przyczółek. Dziwne metalowe haki. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Lisajny |
Nickelshagen |
53.81540764, 19.82160316 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
jednoprzęsłowy most łukowy, betonowy |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe we wschodnim sklepieniu |
zachowane |
| Stan obiektu |
most historyczny |
|
![[most]](images/powis472.jpg) |
|
|
Widok od południa. Trzy komory w sklepieniu. Po prawej pomnik poległych w Wielkiej Wojnie. |
|
|
![[most]](images/powis473.jpg) |
|
|
Wschodni przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis474.jpg) |
|
|
Zachodni przyczółek. 3 komory minowe. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
E.O.K.28/146 |
| Miejscowość/pozycja |
Miłomłyn |
Liebemühl |
53.76302718, 19.84222207 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
jednoprzęsłowy most łukowy, betonowy |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Miłomłyn - Ostróda (zlikwidowana) |
ulica Ostródzka |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak |
| Stan obiektu |
nowy most |
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
E.O.K.28/160 |
| Miejscowość/pozycja |
Miłomłyn |
Liebemühl |
53.76598933, 19.82627500 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy z wrotami bezpieczeństwa |
jednoprzęsłowy most belkowy |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
ulica Pasłęcka |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most historyczny |
|
![[most]](images/powis478.jpg) |
|
|
Most od północy. |
|
|
![[most]](images/powis479.jpg) |
|
|
Południowy przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis480.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
E.O.K.28/159 |
| Miejscowość/pozycja |
Miłomłyn - Przejazd |
Sonnenhof |
53.76598933, 19.82627500 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
nieznany |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
ulica Przejazdowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most historyczny |
|
![[most]](images/powis481.jpg) |
|
|
Południowy przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis482.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[mosty]](images/powis030.jpg) |
|
|
Mosty między Jeziorakiem a Miłomłynem, które miały mieć komory minowe w 1939 r. (Podkład mapy - opentopomap.org). |
|
Poniżej opis sześciu mostów według:
niemieckiego dokumentu "Plan blokad na autostradach, drógach i ścieżkach na dzień 15 marca 1939 r."
oraz monografii Kanał Elbląski pod red. Stanisława Januszewskiego, 2021.
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/131 |
| Miejscowość/pozycja |
Dębinka |
Skulten |
53.75198722, 19.77456872 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
trójprzegubowy most łukowy, pzyczółek z żelbetu - wysadzanie przyczółka |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe |
zachowane |
| Stan obiektu |
most historyczny |
| Miłomłyn - Jeziorak km 3,780 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Dębinka droga Dębinka - Zalewo |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1913 |
Zbudowany w 1913 r., wg projektu z 1912 r. Remontowany w 1941 r. Most utrzymał kształt oryginalny w zakresie bryły, elewacji, barier.
|
|
![[most]](images/powis483.jpg) |
|
|
Widok od północy. |
|
|
![[most]](images/powis484.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis485.jpg) |
|
|
Południowy przyczółek. 3 komory minowe. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/129 |
| Miejscowość/pozycja |
Dębinka |
Skulten |
53.75162179, 19.76030480 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
trójprzegubowy most łukowy, pzyczółek z żelbetu - wysadzanie północno-wschodniego przyczółka |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga Dębinka - Karnity |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most historyczny |
| Miłomłyn - Jeziorak km 4,708 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Dębinka droga Dębinka - Karnity |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1912 |
Zbudowany w 1912 r., wg projektu z 1912 r. Remontowany w 1941 r. Utrzymał kształt oryginalny w zakresie bryły, elewacji, barier.
|
|
![[most]](images/powis489.jpg) |
|
|
Widok od zachodu. |
|
|
![[most]](images/powis490.jpg) |
|
|
Przyczółek południowy. |
|
|
![[most]](images/powis491.jpg) |
|
|
Przyczółek północny. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/127 |
| Miejscowość/pozycja |
Karnity |
Gr. Karniten |
53.75352647, 19.74795992 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
trójprzegubowy most łukowy, pzyczółek z betonu ubijanyego - wysadzanie północno-wschodniego przyczółka |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga Bynowo - Karnity |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe |
nieznany |
| Stan obiektu |
most historyczny |
| Miłomłyn - Jeziorak km 5,670 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Karnity droga Bynowo - Karnity |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1910 |
Zbudowany w 1910 r., wg projektu z 1909 r. Remontowany w 1941 r. Utrzymał oryginalną bryły i elewację. Zmodernizowano nawierzchnię zamieniając bruk asfaltem. Wymieniono stalową barierę.
|
|
![[most]](images/powis492.jpg) |
|
|
Widok od wschodu. |
|
|
![[most]](images/powis493.jpg) |
|
|
Przyczółek północny. |
|
|
![[most]](images/powis494.jpg) |
|
|
Przyczółek południowy. 3 komory minowe |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/126 |
| Miejscowość/pozycja |
Wielowieś za kanałem |
Dittersdorf |
53.76111032, 19.72749902 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
trójprzegubowy most łukowy, przyczółek z betonu ubijanego - wysadzanie sklepienia łukowego |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe |
nieznany |
| Stan obiektu |
most historyczny |
| Miłomłyn - Jeziorak km 7,713 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Wielowieś droga Wielowieś - Karnity |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1913 |
Zbudowany w 1913 r., wg projektu z 1912 r. Utrzymał kształt oryginalny w zakresie bryły, elewacji, bariery.
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/120 |
| Miejscowość/pozycja |
Mózgowo |
Nosewitz |
53.75675819, 19.70579461 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
żelbetowy, dwuprzegubowy most łukowy, pzyczółek z betonu ubijanyego - wysadzanie przyczółka |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga Wielowieś - Wielka Huta |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
3 komory minowe |
zachowane, środkowa zamurowana z wyrytym znakiem "+" |
| Stan obiektu |
most historyczny |
| Miłomłyn - Jeziorak km 9,464 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Mozgowo droga Mozgowo - Urowo |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1909 |
Zbudowany w 1909 r., wg projektu z 1908 r. Remontowany w 1941 r. Utrzymał kształt oryginalny w zakresie bryły, elewacji, bariery.
|
|
![[most]](images/powis498.jpg) |
|
|
Widok od północy. |
|
|
![[most]](images/powis499.jpg) |
|
|
Przyczółek północny. |
|
|
![[most]](images/powis500.jpg) |
|
|
Przyczółek południowy. 3 komory minowe. Środkowa zamurowana. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
28/132/6 |
| Miejscowość/pozycja |
Huta Wielka |
Kraggenkrug |
53.75290384, 19.69118342 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
trójprzegubowy most łukowy [Dreigelenkbogenbrücke], przyczółek z betonu ubijanego [Sampfbeton] - Wysadzenie łuku przegubowego na przyczółku |
| Skrzyżowanie |
kanał Elbląski |
droga DW192 Kalitka - Zalewo |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
4 komory minowe |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most historyczny po remoncie |
| Miłomłyn - Jeziorak km 11,00 |
| Sytuacja |
Ustrój, materiał |
Rok budowy |
Uwagi |
| Duba droga Boreczno - Urowo |
1-przęsłowy, łukowy, betonowy |
1909 |
Zbudowany w 1909 r., wg projektu z 1908 r. Utrzymał kształt oryginalny w zakresie bryły, elewacji. W latach 70. XX w. zmodernizowano nawierzchnię zastępując bruk asfaltem. Wymieniono stalowe bariery.
|
|
![[most]](images/powis031.jpg) |
|
|
Most między Dubą a Urowem na zdjęciu z 2020 r. |
|
Ostróda
|
![[mapa]](images/powis227.jpg) |
|
|
Ostróda. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| (101) |
13a |
E.O.K.3080 |
|
| Miejscowość/pozycja |
Ostróda |
Osterode - F. Grünortspitze |
53.69984391, 19.97573314 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
stalowy most belkowy, przyczółki z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Miłomłyn (nieczynna) |
jezioro Drwęckie |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 2 komory minowych w obu przyczółkach |
istnieją |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny w dobrym stanie |
Według mapy z 1911 roku most (101) nie miał przygotowanych urządzeń minowych. W czasie wizji lokalnej w listopadzie 1928 roku oficerowie Festungskommandantur Malbork ze zdziwiwniem odkryli komory minowe w obu przyczółkach. Według wyjaśnień z Reichsbahnbetriebsamt II w Olsztynie, komory minowe zbudowano w 1914 roku w celu przeciwdziałania zagrożeniu ze strony Rosjan. W 1919 roku komory minowe zostały zamurowane przez administrację kolejową.
|
![[most]](images/powis228.jpg) |
|
|
Widok ogólny od wschodu. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis229.jpg) |
|
|
Widok ogólny od zachodu. Na północnym przyczółku widać podpory pod pomost, prawdopodobnie używany przy żegludze. |
|
|
![[most]](images/powis230.jpg) |
|
|
![[most]](images/powis231.jpg) |
|
|
Zamurowane komory minowe w północnym przyczółku. |
|
|
![[most]](images/powis232.jpg) |
|
|
Zamurowane komory minowe w południowym przyczółku. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
26 |
3846 |
E.O.K.43/9 |
| Miejscowość/pozycja |
Ostróda |
Osterode |
53.69984391, 19.97573314 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Olsztynek (zlikwidowana) |
linia kolejowa Ostróda - Olsztyn |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
2 duże komory na dole północnego przyczółka |
| Stan obiektu |
wiadukt nie istnieje, zachowany północny przyczółek |
W piśmie Festungskommandantur Malbork - Abt. Pi. Nr. 11/30 Tajne z dnia 25.01.1930 wiadukt zakwalifikowany do:
Niedawno ukończone i dlatego nieuwzględnione jeszcze w tamtejszym wykazie są urządzenia minerskie w następujących mostach:
Wiadukt kolejowy Ostróda - Olsztynek nad linią Ostróda - Olsztyn, 2 km na wschód od Ostródy. E.O.K. 43/9.
Wiadukt nie był uwzględniony w liście obiektów do wysadenia w 1939 roku.
|
![[most]](images/powis517.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. (Fot. MxBx). |
|
|
![[most]](images/powis518.jpg) |
|
|
Komora minowa. (Fot. MxBx). |
|
|
![[most]](images/powis519.jpg) |
|
|
Komora minowa. (Fot. MxBx). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| (85) |
10 |
E.O.K.3846 |
E.O.K.43/10 |
| Miejscowość/pozycja |
Ostróda |
Osterode |
53.70173719, 19.98829268 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most kolejowy |
pięcioprzęsłowy, łukowy most kamienno - ceglany |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Olsztyn |
rzeka Drwęca |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 2 komory minowe w obu filarach |
brak śladów |
| Stan obiektu |
most w 2025 roku w przebudowie |
W piśmie Festungskommandantur Marienburg Nr. 98/28 Tajne z dnia 17.07.1928 roku donoszą, że w czasie inspekcji w dniu 01.07.1928 roku nie znaleziono komór minowych i piszą o potrzebie zwrócenia się do władz kolejowych o wskazanie takowych.
W odpowiedzi Zarząd Eksploatacji Kolei 2 Ostróda w piśmie z 23.07.1928 roku wyjaśnia, że
Cztery komory minerskie znajdują się w środkowym przęśle sklepienia, obok toru. Mają one wymiary około 2,6 × 0,6 m przy głębokości 1,6 m.
|
![[most]](images/powis234.jpg) |
|
|
Plan mostu przed 1914 roku. (UN Archives Geneva). |
|
|
![[most]](images/powis247.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południa przed 1939 rokiem. (Osteroder Zeitung. Folge 115, Mai 2011). |
|
|
![[most]](images/powis235.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południa. |
|
|
![[most]](images/powis236.jpg) |
|
|
Wschodni filar. |
|
|
![[most]](images/powis239.jpg) |
|
|
Wschodni filar. |
|
|
![[most]](images/powis238.jpg) |
|
|
Zachodni filar. |
|
|
![[most]](images/powis237.jpg) |
|
|
Zachodni filar. Zamurowana komora? |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
25 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Ostróda |
Osterode |
53.68236746, 19.99842085 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Olsztynek (nieczynna) |
droga Ostróda - Rychnowo |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak |
| Stan obiektu |
nie istnieje, całkowice zniszczony przy budowie węzła drogowego |
Samborowo.
|
![[mapa]](images/powis240.jpg) |
|
|
Samborowo. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
3 |
|
E.O.K.43/18 |
| Miejscowość/pozycja |
Samborowo |
Kgl. Bergfriede |
53.67005100, 19.80699361 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
stalowy most belkowy ?, przyczółki z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
droga DK16 Ostróda - Iława |
rzeka Drwęca |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory minowych w obu filarach |
istnieją |
| Stan obiektu |
wiadukt przekształcony po remoncie, z nieznanych powodów zostawiono otwarte komory minowe |
|
![[most]](images/powis241.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południowego - wschodu. |
|
|
![[most]](images/powis242.jpg) |
|
|
Wschodni filar. |
|
|
![[most]](images/powis243.jpg) |
|
|
Wschodni filar. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| (86) |
9 |
3079 |
E.O.K.43/19 |
| Miejscowość/pozycja |
Samborowo |
Kgl. Bergfriede |
53.67157075, 19.80907860 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most kolejowy |
trójprzęsłowy, łukowy most kamienno - ceglany |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Iława |
rzeka Drwęca |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory minowych w obu filarach |
brak śladów |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny w dobrym stanie |
|
![[most]](images/powis244.jpg) |
|
|
Plan mostu przed 1914 roku. (UN Archives Geneva). |
|
|
![[most]](images/powis248.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południa. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis249.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południowego - wschodu. |
|
|
![[most]](images/powis250.jpg) |
|
|
![[most]](images/powis251.jpg) |
|
|
Odpływ wody czy komora minowa? |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
|
|
E.O.K.43/165/93 |
| Miejscowość/pozycja |
Samborowo |
Kgl. Bergfriede - F. Stenkendorf |
53.67161171, 19.79793073 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt drogowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Ostróda - Iława |
droga Samborowo - Boguszewo |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak |
| Stan obiektu |
nowy wiadukt |
Na południe od Ostródy - Izbork, Lichtajny, Durąg, Smykowo.
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
15 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Młyn Izbarski |
Mühle Hirschberg |
53.67195208, 20.03363942 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
droga DK97 Ostróda - Olsztynek |
rzeka Grabiczek |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak |
| Stan obiektu |
nowy most |
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
24 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Lichtajny |
Adlige Lichteinen |
53.65159003, 20.00044937 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Lichtajny - Gierzwałd (nieczynna) |
droga Lichtajny - Durąg |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
brak mostu, istnieje północny przyczółek |
|
![[most]](images/powis252.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis253.jpg) |
|
|
Miejsce po południowym przyczółku. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
14 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Durąg |
Döhringen |
53.61520033, 20.024689257 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
kamienno - ceglany most łukowy |
| Skrzyżowanie |
droga Lichtajny - Durąg |
rzeka Dylewka |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
historyczny most w bardzo dobrym stanie |
|
![[most]](images/powis254.jpg) |
|
|
Widok od zachodu. |
|
|
![[most]](images/powis255.jpg) |
|
|
Północny filar. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
13 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Smykowo |
Gr. Schmückwalde |
53.62884198, 19.89462346 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
most drogowy |
nieznana |
| Skrzyżowanie |
droga DK15 Ostróda - Brodnica |
rzeka Poburzanka |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak |
| Stan obiektu |
nowy most |
Linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) - Zajączki, Glaznoty, Wierzbica.
|
![[mapa]](images/powis204.jpg) |
|
|
Okolice Zajączków. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Zajączki |
Haasenberg |
53.56227369, 19.88837605 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
betonowy wiadukt belkowy, przyczółki z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory minowych w obu przyczółkach |
istnieją |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny w średnim stanie |
|
![[most]](images/powis207.jpg) |
|
|
Widok ogólny. |
|
|
![[most]](images/powis208.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis209.jpg) |
|
|
Południowy przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis210.jpg) |
|
|
Komora minowa. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis211.jpg) |
|
|
Komora minowa. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
21 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Zajączki |
Haasenberg |
53.56125184, 19.88918445 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
betonowy wiadukt belkowy, przyczółki z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) |
droga gminna |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory minowych w obu przyczółkach |
istnieją zamurowane |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny |
|
![[most]](images/powis206.jpg) |
|
|
Widok ogólny. |
|
|
| |
|
Wiadukt w Zajączkach w lipcu 2012 roku. 3 komory minowe w północnym przyczółku. (Google Street View). |
|
|
![[most]](images/powis186.jpg) |
|
|
Wiadukt w Zajączkach po remoncie. |
|
|
| |
|
Wiadukt w Zajączkach w lipcu 2012 roku. 3 komory minowe w południowym przyczółku. (Google Street View). |
|
|
![[most]](images/powis185.jpg) |
|
|
Wiadukt w Zajączkach po remoncie. |
|
|
![[mapa]](images/powis205.jpg) |
|
|
Okolice Glaznot. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
22 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Glaznoty |
Marienfelde |
53.56227369, 19.88837605 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
wiadokt łukowy, trójprzęsłowy, łuki ceglane. przyczółki i filary z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) |
droga gruntowa, rzeka Gizela |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny w stanie bardzo dobrym, po remoncie |
|
![[most]](images/powis212.jpg) |
|
|
Widok ogólny. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis213.jpg) |
|
|
Widok ogólny. |
|
|
![[most]](images/powis214.jpg) |
|
|
Filary. Miejsca, gdzie można by spodziewać się omór minowych. |
|
|
![[most]](images/powis215.jpg) |
|
|
Filary. Miejsca, gdzie można by spodziewać się komór minowych. |
|
|
![[most]](images/powis216.jpg) |
|
|
Filary. Miejsca, gdzie można by spodziewać się komór minowych. |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
23 |
|
|
| Miejscowość/pozycja |
Glaznoty |
Marienfelde |
53.53425373, 19.89408509 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
wiadokt łukowy, łuki ceglane. przyczółki z kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) |
droga gruntowa |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
po 3 komory minowych w obu przyczółkach |
istnieją |
| Stan obiektu |
wiadukt historyczny w średnim stanie |
|
![[most]](images/powis217.jpg) |
|
|
Widok ogólny. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis218.jpg) |
|
|
Widok ogólny. |
|
|
![[most]](images/powis219.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis220.jpg) |
|
|
Północny przyczółek. |
|
|
![[most]](images/powis221.jpg) |
|
|
Południowy przyczółek. |
|
|
![[mapa]](images/powis222.jpg) |
|
|
Okolice Wierzbic. (Podkład mapy - geoportal.gov.pl). |
|
| Numer zapory w roku |
1911 |
1928 |
1929-30 |
1939 |
| brak |
brak |
3827 |
|
| Miejscowość/pozycja |
Wierzbice |
Vierzighufen |
53.47805601, 19.99894233 |
| Obiekt/konstrukcja historyczna |
wiadukt kolejowy |
wiadokt stalowy?, kratownicowy? przyczółki kamienia łamanego |
| Skrzyżowanie |
linia kolejowa Samborowo - Turza Wielka (nieczynna) |
rzeka Mała Wkra |
| Urządzenie minowe/stan obecny |
nieznane |
brak śladów |
| Stan obiektu |
pozostały przyczółki w średnim stanie |
W 1929 roku planowano opcjonalnie 2 duże lub 4 mniejsze komory minowe, po czym zorientowano się, że przyczółki są w większości zagłębione w ziemi. Powodowało to, że dla skuteczności komora minowa musiałaby mieć 9 m lub szyb 6 m. Mimo to eksplozaja zniszczyła by tylko przyczółek, a nie konstrukcje mostu. Innym rozważanym rozwiązaniem było zniszczenie głowic oporowych w przyczółkach i konstrukcji metalowej mostu. Nie wiadomo co i czy w ogóle wykonano jakieś urządzenie minowe. Dziś brak śladów.
Na północ od wiaduktu, dobrze zachowany kamienny, łukowy most drogowy, o którym nie ma informacji ani nie widać śladów urządzeń minowych.
|
![[most]](images/powis246.jpg) |
|
|
Widok ogólny od południa przed 1939 rokiem. (Osteroder Zeitung. Folge 115, Mai 2011). |
|
|
![[most]](images/powis223.jpg) |
|
|
Widok ogólny. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis224.jpg) |
|
|
Przyczółek wschodni. |
|
|
![[most]](images/powis225.jpg) |
|
|
Przyczółek zachodni. (Fot. Czarek Piotrowski). |
|
|
![[most]](images/powis226.jpg) |
|
|
Przyczółek zachodni. |
|
Aktualizacja: 11.08.2025
Autor: hege22, Alkali, MxBx
|