Powiśle, Górne Prusy, Pojezierze Iławskie

10.06.1931 roku w piśmie Wehrkreiskommando I Abt. Stopi Nr282/31 do Festungkommandantur Marienburg pyta o brak skrzyń ładunkowych do istniejących komór minowych w obiekcie 27/107, tak więc komory takie wtedy musiały istnieć...

W 1930 roku Kommandantur Marienburg (Abt. Pi.) wystawiła: Kosztorys dotyczący wykonania komór minowych w moście kolejowym na odcinku Prabuty - Malbork nad drogą Riesenburg - Kamieniec, 1 km na północny zachód od stacji kolejowej Riesenburg (Prabuty). (km 34,6 + 32) Przyczółki = mur z kamienia łamanego. Przęsło = mur z cegły. E.O.K. 27/103
WWykucie 2 komór minowych według rysunku, tynkowanie dna komór zaprawą cementową w proporcji 1 : 3, obłożenie gotowych komór płytami cementowymi o grubości 6 cm z uwzględnieniem układu i koloru przylegającego muru. W środku okładziny należy wykonać wyraźnie wyryte oznaczenie "U".
Komory minowe - wymiary wewnętrzne Długość: 203 cm, Wysokość: 65 lub 60 cm, Szerokość: 55 cm
Łącznie cena 2100 RM Rysunek do tego wariantu poniżej.

Most zaliczam do zweryfikowanych negatywnie. Dopiero oglądając zdjęcia zauważyłem na zachodnim przyczółka jakby zamurowany prostokątny otwór. Może to ślad po komorze, ale chyba nie.

W 1930 roku Kommandantur (Abt. Pi.) Marienburg wystawiła: Kosztorys na wykonanie instalacji minowej w wiadukcie kolejowym na trasie Prabuty - Myślice przez drogę Prabuty - Kamieniec, 4,5 km na północny wschód od stacji kolejowej Prabuty. (km 51,0 + 9,15 trasy Prabuty - Myślice). Przyczółki = beton. E.O.K. 27/70.
Wykucie 4 komór minowych według rysunku, otynkowanie dna komór zaprawą cementową 1:3, obłożenie otworów płytą betonową o grubości 12 cm (grubość półcegły) w kolorze dopasowanym do przylegającego betonu, środek obudowy komory oznaczyć wyrytym znakiem "U".
Wymiary wewnętrzne komór minowych: Długość 145 cm, wysokość 58 cm lub 44 cm, szerokość 48 cm lub 45 cm
Łącznie cena 2800 RM

W piśmie z 14.04.1931 roku Festungskommandantur Marienburg napisała: Z dwóch mostów w Kamieńcu ten położony najdalej na północ ma masywne przyczółki i drewnianą nawierzchnię. Ten położony najdalej na południe to masywny przepust o szerokości około 1 m. Droga w obu miejscach znajduje się około 1 m powyżej terenu. Gruntowne zniszczenie mostu i przepustu przez wysadzenie przyczółków spowodowałoby zasypanie profilu rowu. W efekcie odpływ wód z jeziora Płaskiego w kierunku łąk Pilmy [niem. Pelmweisen - na zachód od Kamieńca] [zostałby zakłócony, ponieważ zanim woda przelałaby się przez drogę, musiałby się najpierw napełnić cały obszar powyżej Kamieńca (jezioro Gaudy - staw karpiowy [na północy miejscowości, dziś nie istnieje]) do wysokości około 1 m. W tym przypadku wystarczy zniszczenie większego mostu przez zerwanie nawierzchni lub nacięcie belek nośnych od spodu. Prawdopodobnie w latach 1931-39 most o nawierzchni drewnianej został zmieniony na żelbetonowy.

Dziwna pozycja broniąca mostu na Osie. Nie ma po niej śladów, pewnie była tylko planowana.

Obiekt E.O.K. 43/39 zamieszczony według pisma Festungskommendentur Marienburg Tgb. Nr. 73/31. Tajne z 24.07.1931 roku:
Dowództwo Twierdzy przesyła załączony rysunek planowanej przebudowy mostu rzece Osa na drodze prowincjonalnej Iława - Kisielice. 1.) Propozycja: Zamontowanie drewnianej belki pod środkiem jezdni, ukośnie do osi mostu (patrz rysunek). Belka o grubości 6 cm i szerokości 30 cm. Koszt: ok. 20 RM.
2.) Wykucie komór minerskich w przyczółku uznano za niecelowe, ponieważ ze względu na wysoki poziom wód gruntowych musiałyby one znajdować się w górnej połowie przyczółka. W efekcie zniszczenie tylko górnej części przyczółka spowodowałoby jedynie opadnięcie żelbetowego przęsła płytowo-belkowego o około 1,50 m po tej stronie. Powstałe w jezdni zagłębienie można stosunkowo szybko wypełnić, a most pozostanie przejezdny.
W przypadku realizacji propozycji z 1) przęsło zostanie zniszczone. Obie jego części, ze względu na wysokość od dna koryta rzeki do jezdni, runą w dół. Otwór mostowy o szerokości 8,00 m będzie wówczas możliwy do pokonania przez przeciwnika jedynie poprzez przerzucenie przeprawy.
A w piśmie 1. Division. (Wehrkreiskommando I.) Abt. Stopi Nr.354/31 Tajne z 04.08.1931 roku czytamy:
Dowództwo Okręgu Wojskowego akceptuje przedłożony wniosek dotyczący instalacji drewnianego pomostu. Na realizację zadania przeznacza się środki w wysokości 20 RM z rozdziału VIII X 12, pozycja 31 budżetu na 1931 rok.

Most nie występuje w spisach obiektów do wysadzenia z 1939 roku.

W pismie Festungskommendentur Marienburg Abt. Pi. Nr. 30/30 Tajne z 31.01.1930 roku znajdujemy obiekt E.O.K.43/147:
Komendantura Twierdzy podczas montażu instalacji minowych w nowo budowanym moście na rzece Osa na drodze Trupel - Laseczno (E.O.K. 43/147) zastosowała z powodu niewielkiej grubości przyczółków (tylko 35 cm) nowy typ instalacji. Polega on na wykonaniu sztolni za przyczółkami oraz przeciągnięciu cienkiej płyty żelbetowej pod belkami mostowymi.
Most nie występuje w spisach obiektów do wysadzenia z 1939 roku. Być może dokument opisuje most w Zazdrości, myląc numer E.O.K., lub jeden z mostów na Osie na zachód i południe od Mózgowa.

Zamurowania komór minowych wyglądają na wykonane w latach 30., a litera "U" ["Unterminierung" - "podminowanie" lub "miejsce podłożenia ładunku wybuchowego"] była stosowana jako tajny, ale jednoznaczny znak oznaczenia lokalizacji komory minowej w strukturze mostu. Często była naniesiona w sposób kamuflowany - np. na kamieniu lub murze, jako rzekomy znak kamieniarski albo ślad po narzędziu (np. nacięcie). Pozwalało to saperom szybko zidentyfikować miejsce podłożenia ładunku w razie potrzeby zniszczenia obiektu. Dzięki oznaczeniu "U" osoby postronne nie rozpoznawały przeznaczenia miejsca, ale wykwalifikowani żołnierze wiedzieli, że to miejsce umieszczania ładunków wybuchowych.

Zdjęcia obu przyczółków mostu nad rzeką Gardęga koło Wilkowa z rozebranej linii kolejowej Kwidzyn - Kisielice pokazują piękne otwory komór minowych, patrz zdjęcia użytkownika Andrzej Dzich na -> google.com).
W zachodnim przyczółku zachowane są 4 duże, otwarte komory. We wschodnim widać 2 częściowo odkute komory, 2 pewnie znajdują się pod hałdą ziemi. Zaskakuje liczba i wielkość komór w tak małym moście. Prawdopodobnie ładunki wybuchowe miały oprócz wysadzenia przyczółków, również zniszczyć większy fragment nasypów, dla utrudnienia odbudowy.

Zdjęcie przedwojenne można zobaczyć na stronie Iławskiej Kroniki Cyfrowej, patrz -> most..

Wiadukt w 1911 roku nie miał urządzeń minowych, o czym świadczy nawias w numerze (87). Nie mam historycznego planu

Według kosztorysu z 1928 roku miano wykonać: "6 szt. komór o wymiarach 0,43 x 0,43 x 1,01 m do wmurowania w dwa środkowe filary mostu. Filary wykonane są z kamienia łamanego. Wszelkie większe ubytki powstałe w trakcie prac należy ponownie prawidłowo zabetonować. Po wykonaniu komory mają zostać obłożone okładziną odpowiadającą istniejącej kamiennej konstrukcji, o grubości ok. 8 cm, a na środku należy umieścić wyraźnie widoczną literę U. Prace należy wykonać ściśle według rysunków i wytycznych. Cena zawiera przygotowanie wszystkich urządzeń, narzędzi oraz innych wymaganych środków pomocniczych, jak również dostawę niezbędnych materiałów."

Most przed przebudowy, widać na stronie Natura Warmii i Mazur, patrz -> most.. Urządzenie minowe - to otwór po lewej?